fbpx
Skip to main content
Kovačica

Metropola umetnosti: Da li ste znali da postoji opština bogata sa čak ČETIRI GALERIJE najlepših dela naive (FOTO)

Foto: Vojvodina
Za rođenje naivnog stvaralaštva u Kovačici smatra se 1939. godina, kada su bez ikakvog poznavanja akademske konstrukcije slika počeli da slikaju Martin Paluška i Jan Sokol.

Opština Kovačica je mala varoš, ali je po mnogo čemu poznata i interesantna. Na geografskoj mapi je malo mesto, ali na mapi naivnog slikarstva ima razmere metropole, a zahvaljujući talentovanim umetnicima koji žive i rade u Kovačici ova opština je dobila priznato mesto u svetu naivnog slikarstva.

Nova ulaganja doneće nove pogodnosti za građane: Vreme je za ekologiju i bolje komunalno okruženje (VIDEO/FOTO)

Nova ulaganja doneće nove pogodnosti za građane: Vreme je za ekologiju i bolje komunalno okruženje (VIDEO/FOTO)

Stara Pazova u službi svojih građana: Obezbeđena pomoć od 50.000 dinara za preduzetnike (VIDEO)

Stara Pazova u službi svojih građana: Obezbeđena pomoć od 50.000 dinara za preduzetnike (VIDEO)

Evropske firme hrle u Staru Pazovu: Kako je mala vojvođanska opština postala INVESTICIONI ŠAMPION SRBIJE? (VIDEO)

Evropske firme hrle u Staru Pazovu: Kako je mala vojvođanska opština postala INVESTICIONI ŠAMPION SRBIJE? (VIDEO)

Za rođenje naivnog stvaralaštva u Kovačici smatra se 1939. godina, kada su bez ikakvog poznavanja akademske konstrukcije slika počeli da slikaju Martin Paluška i Jan Sokol. Nešto kasnije pridružuju im se poznata imena u svetu naive, kao što su Mihail Bireš, Vladimir Boboš, Jan Garaj, Martin Jonaš, Jan Knjazovic, Zuzana Halupova, kao i mnogi drugi.

O slikarima naive u Kovačici se sve više govorilo, njihova dela izazivala su sve veću pažnju šire javnosti. U Kovačicu su zatim počeli da dolaze novinari, diplomate, akademski slikari, turisti, koji su za njih saznali putem štampanih i elektronskih medija. Tako je nastala potreba da se obezbedi prostor, gde bi na jednom mestu bilo izloženo više slika, po mogućstvu svih autora, kako bi ljubitelji naivne umetnosti dobili celokupnu sliku o naivnim slikarima. Iz toga je proistekla ideja o osnivanju Galerije slikara - zemljoradnika iz Kovačice.

Motivi naivnog slikarstva

Slike kovačičkih slikara prikazuju život i rad čoveka na selu. Na svoja platna slikari naivci verno prenose kovačičke narodne nošnje, narodne običaje, folklor, težak život seljaka, radove na njivi, dolazak Slovaka na ove prostore, prikazuju tradicionalnu sobu u kući seljaka, sa starim krparama i sličnim predmetima, takođe dvorišta seljačkih kuća, seoske ulice i slično. 

Galerija naivne umetnosti u Kovačici, osnovana je 15. maja 1955. godine, nakon dogovora naivnih slikara da će svake godine donirati po jednu svoju sliku galeriji i na taj način osnovati galerijski fond slika. Tada se i uprava Doma kulture u Kovačici obavezala da će Galeriji ustupiti prostor na prvom spratu zgrade Doma kulture. Vremenom je stvoren poveliki fond umetničkih dela.

Kada nije bilo izložbi, uvek su izlagane slike iz fonda galerije. Isprva je Galerija bila bez osoblja i na amaterskom nivou, ali je kasnije nakon ostvarene saradnje sa Narodnim muzejom u Pančevu, počela sa svojim profesionalnim radom.

Od januara 2009. godine Galerija je dobila svoj poseban prostor i posluje kao samostalna ustanova. Danas ima sopstvenu zgradu okruženu ateljeima naivnih slikara i raspolaže fondom od 821 slike. 

Sada Galerija naivne umetnosti ima 26 članova, ali članovi više nisu samo iz Kovačice već ih ima i iz okolnih naselja.

Sadržaji slika ovih umetnika su raznovrsni, karakterišu ih nostalgične i idilične teme o prošlosti, životu na ulicama, seoskim dvorištima, radu na polju, pa i ambijetalni prikazi seoskih soba sa starim ćilimima i predmetima karakterističnim za prošla vremena.

Galerija naivne umetnosti u Kovačici je od strane turista najposećeniji objekat na području opštine Kovačica, prvenstveno zbog slikarke Zuzane Halupove i Martina Jonaša. U stalnoj postavci nalazi se 31 slika Zuzane Halupove, to su sve ulja na platnu, kao i njen štafelaj, diplome i bista, dok stalna postavka Martina Jonaša broji 28 ulja na platnu. 

Međutim, i pored ove velike i značajne galerije kako za Kovačicu, tako i za čitavu Srbiju i njen položaj u turističkom svetu, izdvajaju se i tri manje, ali isto značajne galerije koje predstavljaju raj za oči, dušu i srce ljubitelja ovog pravca u umetnosti.

Galerija Babka

Galerija Babka u Kovačici osnovana je sredinom 1991. godine. Cilj njenog osnivača Pavela Babke bio je afirmisanje mlade generacije kovačičkih slikara, kao i skretanje pažnje javnosti na druge oblike umetničkih zanata u ovom mestu.

Galerija Babka deluje po Uneskovom principu Living human treasure - živog ljuskog blaga, koji podrazumeva besplatno generacijsko prenošenje znanja i veština u izradi umetničkih predmeta i suvenira.

Galerija Babka
Foto: Turistička organizacija Kovačica

Ova galerija je 2001. godine, u okviru Etno centra Babka, proglašena od strane Uneska za svetski centrar izdavačke delatnosti o naivnom slikarstvu.

Galerija naive u Uzdinu

Prvi počeci naivnog slikarstva u Uzdinu vezuju se za 1961. godinu kada se oko Anučke Maran okuplja jedna grupa žena, spremna da raskine sa vekovnim okovima i počinje dotadašnje šare sa ručno istkanih kecelja i ćilima da prenose na papir, a nešto kasnije na platna. Njihova karakteristika je bila potpuna zaokupljenost motivima rumunskog folklora, onakvog kakvog su one sačuvale u sećanjima i onakvog kakvog su još mogle susresti na ulici, u polju, na prelu, na veselju, na krštenjima, svadbama u centru sela ili pored bare gde se čuvaju jata pačića.

Slike Uzdinki nemaju samo umetničku vrednost već predstavljaju veliku pomoć svima koji istražuju kulturni i spiritualni identitet Rumuna na ovim prostorima. Posebno su dragocena pomoć sociolozima, etnolozima, folkloristima i svima onima kojima je na umu i srcu rekonstrukcija naših kulturnih fenomena i dostignuća. 

Galerija u Uzdinu
Foto: Turistička organizacija Kovačica

Samouki slikarski krug Uzdina je vitalan, jer ima i mladih prinova. Danas u galeriji naive u Uzdinu mogu se videti slike Marie Balan, Anuike Maran, Ane Onkuji, Florike Puje, Mariore Motorišesku, Sofije Doklsan, Anuce Dolame, Florike Čet, Viorike Jerorje. 

Naivno slikarstvo u Uzdinu je u pravom smislu reči umetnička riznica koja, kao i svako drugo blago, treba da bude dobro očuvana, ali u isto vreme i otvorena za sve ljubitelje likovne umetnosti. Ovako su pre četiri decenije razmišljali kulturni poslenici Adam Doklean i dr Petru Dimča, kada su odlučili da sva vredna dela uzdinskih slikara sačuvaju i izlože na jednom mestu. Tako je nastala Galerija naivnog slikarstva u Uzdinu, koja je otvorena 17. novembra 1963. godine. Otvaranju galerije, između ostalih, prisustvovao je i Oto Bihalji Merin, pisac, istoričar i jedan od najznačajnijih domaćih kritičara naivne umetnosti. Sadašnja Galerija naivnog slikarstva otvorena je zajedno sa Domom kulture 1990. godine.

U njoj je trenutno izloženo oko 100 umetničkih radova uzdinskih slikara.

Galerija naive u Padini

Izložbeni prostor u kome svoja dela izlažu naivni slikari iz Padine nalazi se u Domu kulture Mihal Babinka i otvoren je sredinom sedamdesetih godina. Naivci iz Padine su 2011. godine osnovali udruženje građana Smäd - žeđ.

Galeriju naivne umetnosti u Padini karakteriše nenamenski iskorišćen galerijski prostor, što predstavlja prepreku za postavljanje stalnih izložbi. Kapaciteti ove galerije su značajni za izlaganje naivnih slikara koji nisu članovi Galerije naivne umetnosti u Kovačici.

Radovi ovih umetnika su najpre bili izlagani na proslavama Dana mladosti, svakog 25. maja, da bi kasnije datum zajedničke izložbe bio pomeren za mesec septembar, kada se tradicionalno održavaju Padinski dani kulture.

Neki od slikara - članova su: Mihal Povolni, Kan Husarik, Jan Bačur, Marci Markov, Pavel Ljavroš, Janko Širka, Martin Pap, Ana Kotvašova, Pavel Povolni-Juhas, Juraj Ljavroš.

 

Projekat je finansiran iz budžeta opštine Kovačica. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva. 

 

Vremenska prognoza
Clear sky
14 Beograd